Implanty zębowe uchodzą za rozwiązanie o bardzo wysokiej skuteczności, jednak powikłania zdarzają się nawet przy wzorowo przeprowadzonym zabiegu. Peri-implantitis — stan zapalny tkanek wokół implantu — dotyka szacunkowo od 10 do 20 procent implantów po pięciu i więcej latach użytkowania, według przeglądu systematycznego opublikowanego w Journal of Clinical Periodontology. To powikłanie jest tym bardziej niebezpieczne, że długo przebiega bez wyraźnych dolegliwości.
Co to jest peri-implantitis?
Peri-implantitis to infekcyjna choroba zapalna obejmująca tkanki miękkie i twarde wokół implantu zębowego. W odróżnieniu od mucositis — powierzchownego stanu zapalnego śluzówki wokół implantu, który jest odwracalny — peri-implantitis prowadzi do postępującej utraty kości wokół implantu. Nieleczone, może ostatecznie skończyć się koniecznością usunięcia implantu.
Proces zapalny napędzany jest przez biofilm bakteryjny gromadzący się na powierzchni implantu i łączniku protetycznym. Skład tego biofilmu przypomina florę bakteryjną odpowiedzialną za zapalenie przyzębia wokół naturalnych zębów, ale z kilkoma istotnymi różnicami strukturalnymi i immunologicznymi.
Jakie są pierwsze objawy, które powinny zaniepokoić?
Wczesne stadium peri-implantitis jest podstępne, bo rzadko boli. Pacjent może nie odczuwać żadnych dolegliwości, a tymczasem tkanka kostna wokół implantu stopniowo się cofa. Właśnie dlatego regularne wizyty kontrolne są absolutnie niezbędne — lekarz może wykryć problem znacznie wcześniej niż sam pacjent.
Do objawów, na które warto zwrócić uwagę, należą:
– Krwawienie lub wydzielina ropna po sondowaniu lub samoistna podczas szczotkowania okolicy implantu.
– Zaczerwienienie i obrzęk dziąsła wokół implantu.
– Odsłonięcie gwintów implantu, widocznych nad linią dziąsła.
– Ruchomość korony na implancie — choć ruchomość samego implantu jest już objawem bardzo zaawansowanego powikłania.
– Ból przy nagryzaniu lub dotknięciu okolicy implantu.
Każdy z tych sygnałów jest wskazaniem do natychmiastowej konsultacji stomatologicznej.
Kto jest szczególnie narażony?
Nie wszyscy pacjenci z implantami mają jednakowe ryzyko rozwoju peri-implantitis. Istnieją dobrze udokumentowane czynniki ryzyka.
Palenie tytoniu. To jeden z najsilniejszych i najlepiej zbadanych czynników ryzyka. Substancje zawarte w dymie tytoniowym zaburzają mikrokrążenie w tkankach przyzębia, upośledzają odpowiedź immunologiczną i hamują regenerację kości. Palacze mają kilkukrotnie wyższe ryzyko utraty implantu w porównaniu do niepalących.
Cukrzyca. Podobnie jak w przypadku naturalnych zębów, niekontrolowana cukrzyca sprzyja infekcjom i spowalnia gojenie. Pacjenci z wyrównaną glikemią są w znacznie lepszej sytuacji, ale i tak wymagają częstszej kontroli.
Zaniedbana higiena jamy ustnej. Płytka bakteryjna gromadząca się wokół implantów jest głównym czynnikiem inicjującym stan zapalny. Pacjenci, którzy nie stosują nitki dentystycznej i szczoteczek międzyzębowych, są na to powikłanie szczególnie narażeni.
Historia zapalenia przyzębia. Osoby, u których w przeszłości stwierdzono paradontozę, mają wyższe ryzyko peri-implantitis. Bakterie odpowiedzialne za chorobę przyzębia mogą skolonizować powierzchnię implantu.
Jak wygląda leczenie peri-implantitis?
Postępowanie zależy od zaawansowania procesu. We wczesnym stadium wystarczające może być profesjonalne oczyszczenie powierzchni implantu i łącznika, instruktaż higieniczny i eliminacja czynników ryzyka. W zaawansowanych przypadkach konieczna jest interwencja chirurgiczna: odsłonięcie implantu, mechaniczne i chemiczne dekontaminowanie jego powierzchni, a niekiedy odbudowa utraconej kości.
Skuteczność leczenia peri-implantitis jest niestety gorsza niż leczenia zapalenia przyzębia wokół naturalnych zębów. Powierzchnia tytanowa trudniej poddaje się dekontaminacji niż korzeń zębowy. To kolejny argument za profilaktyką — bo leczenie powikłań jest znacznie trudniejsze niż ich zapobieganie.
Profilaktyka, czyli jak chronić implant przez lata
Regularne wizyty kontrolne co sześć miesięcy (lub częściej u pacjentów z grupy ryzyka) pozwalają wychwycić wczesne zmiany zapalne, zanim dojdzie do utraty kości. Podczas takich wizyt lekarz sonduje tkanki wokół implantów i porównuje wyniki z poprzednimi pomiarami.
Codzienna higiena domowa powinna obejmować szczoteczkę elektryczną lub soniczną, nitkę dentystyczną lub szczoteczki międzyzębowe dopasowane do przestrzeni wokół implantu, a w razie potrzeby irygator. Prawidłowe techniki czyszczenia warto omówić ze stomatologiem lub higienistką.
Markiewicz Clinic w Gdańsku (markiewiczclinic.com) oferuje wizyty kontrolne dla pacjentów po implantacji oraz profesjonalne zabiegi higienizacyjne dostosowane do specyfiki czyszczenia implantów — co jest istotnym elementem długoterminowej opieki po leczeniu implantologicznym.
Implant to inwestycja wymagająca zaangażowania
Implant zębowy to rozwiązanie na dziesiątki lat, ale tylko wtedy, gdy pacjent traktuje je z należytą powagą. Sukces implantacji nie kończy się w dniu założenia korony — to dopiero początek długoterminowej współpracy między pacjentem a zespołem stomatologicznym. Peri-implantitis można w dużej mierze skutecznie zapobiegać. Wystarczy higiena, zdrowy tryb życia i regularne wizyty kontrolne.